Điểm sáchSách Việt hay

Bộ sưu tập: Một số cuốn sách tư duy để nhận thức thế giới

Book Hunter sách thay đổi tư duy

Decartes nói: “Tôi tư duy là tôi tồn tại”, nhưng tư duy cũng có rất nhiều loại tư duy. Mỗi thời kỳ, do tác động của hoàn cảnh xã hội, lại phát sinh các hình thức tư duy tương ứng, nhưng đồng thời chính các hình thức tư duy này lại tạo ra các kiểu hình xã hội phản ánh chính nó. Tôi không muốn giới thiệu những quyển sách dậy bạn cách tư duy, bởi vì những thứ sách dậy bạn cách tư duy ấy chỉ khiến bạn gắn chặt hơn vào thời đại bạn đang sống, mà các loại hình tư duy ấy được hình thành nên từ đó.

Những cuốn sách tôi giới thiệu dưới đây chỉ là những gợi ý, về các xu hướng tư duy để nhận thức thế giới. Chỉ khi chúng ta tiếp cận với cách tư duy về những điều lớn lao, chúng ta sẽ tự hình thành cho mình một lối tư duy riêng biệt hơn và rộng lớn hơn. Không có suy nghĩ độc lập nếu các bạn chỉ tự nhào nặn đầu mình theo một lối tư duy đã được viết như công thức.

Dưới đây là một số cuốn sách có thể giúp bạn trau dồi khả năng tư duy bằng việc hiểu hơn về tư duy khoa học:

  1. Metafisica

Tác giả:T.Alvira, L.Clavell, T.Mellendo/Dịch Anh ngữ: Fr Luis Supan

Để nhận thức thế giới, chúng ta cần tìm hiểu về Tư duy Siêu hình. Tư duy Siêu hình là loại Tư duy có từ thời xa xưa, khi con người bắt đầu nhận thức được rằng thế giới mình đang sống dường như luôn bị chi phối bởi một điều gì đó vô hình. Tìm hiểu về Triết học Siêu hình, chúng ta tìm câu trả lời cho câu hỏi thế giới được sinh ra thế nào, bản chất vũ trụ là gì, bản chất thực tại là gì… Cuốn sách này có thể được coi là cuốn sách giáo khoa về Siêu hình học được viết bằng tiếng Tây Ban Nha và đã dịch ra tiếng Anh. Cuốn sách cho chúng ta cái nhìn cơ bản về Siêu hình học – khoa học hữu thể, vốn đã có từ thời các triết gia Hy Lạp như  Permanides, Plato, Aristotle, rồi đến Thánh Thomas Aquinas và tới tận ngày nay.

  1. Bách khoa thư các Khoa học triết học I: Khoa học Logic (Enzyklopädie der philosophischen Wissenschaften I – Wissenschaft der Logik)

Tác giả: G.W.F Hegel/ Dịch giả: Bùi Văn Nam Sơn/ Nhà xuất bản Tri Thức

Tìm hiểu thêm về trọn bộ Bách khoa thư các Khoa học triết học tại đây

Trong những năm đầu thế kỷ 20,Logic học của Hegel bị đả kích khá nhiều ở phương Tây. Nhưng đến gần đây, tình hình đã thay đổi, Logic học trở thành trung tâm khi các học giả nghiên cứu về Hegel. Hegel cho rằng những phạm trù trong tư duy và lời nói của ta là bất tất hoặc tuân theo một “tính logic” nội tại, vượt lên khỏi những dị biệt về văn hóa và lịch sử? Một văn bản tưởng đã trở thành quá khứ nay lại tỏ ra có tính thời sự.

  1. Tri thức khách quan – Một cách tiếp cận dưới góc độ tiến hóa (Objective Knowledge: An Evolutionary Approach)

Tác giả: Karl R. Popper/ Dịch giả: Chu Lan Đình/ Hiệu đính: Bùi Văn Nam Sơn/ Nhà xuất bản Tri Thức

Karl R. Popper (1902-1994) là một nhà triết học, xã hội học, logic học người Áo. Ông được coi là một trong những triết gia vĩ đại nhất thế kỉ XX. Ban đầu, Karl R. Popper chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa thực chứng logic, song ông cũng là một trong những người đầu tiên phê phán trường phái đó, và xây dựng trường phái triết học của riêng mình – chủ nghĩa duy lí phê phán. Cuốn sách là tập hợp chín bài viết và tham luận quan trọng của Karl R. Popper do chính ông chủ biên và xuất bản lần đầu tại Oxford University Press, 1972 với nhan đề Objective Knowledge; 3 chương đầu được dịch sang tiếng Pháp, xuất bản dưới nhan đề La Connaissance Objective, Nxb Complexe, 1978. Theo ông, vấn đề cơ bản của triết học khoa học là vấn đề phân ranh – phân biệt giữa đâu là khoa học và phi khoa học – và vấn đề tính khả kiểm sai hay tính có thể bác bỏ được.

  1. Sự tiến hóa của Vật lý (The Evolution of Physics)

Tác giả:  Albert Einstein&Leopold Infeld/ Dịch giả: Dương Minh Trí/ Nhà xuất bản Trẻ

Trong toàn bộ cuốn sách này, nhà vật lý Albert Einstein và tác giả Leopold Infeld đã cố gắng cho chúng ta thấy sự chuyển dịch của các khám phá Vật lý trong suốt chiều dài lịch sử cho đến nửa đầu thế kỷ 20. Qua đó, chúng ta có thể nhận thấy sự chuyển dịch về cách nhận thức thế giới của khoa học.  Mặc dù là sách chuyên ngành, nhưng cuốn sách được viết bằng một văn phong dễ đọc, dễ hiểu và dễ tiếp nhận.

  1. Nhập môn tư duy phức hợp  (Introduction à la pensée complexe)

Tác giả: Edgar Morin/ Dịch giả: Chu Tiến Ánh, Chu Trung Can/ Nhà xuất bản Tri Thức

Edgar Morin là cha đẻ của Tư duy phức hợp, hay cách gọi khác là tư duy về tính phức hợp.  Thực tại vốn dĩ luôn phức hợp, nếu chúng ta nhìn thực tại một cách đơn giản, chúng ta sẽ bị rơi vào tình trạng “trí tuệ mù lòa”. Edgar Morin cho rằng “Bệnh lý hiện đại của tâm trí nằm ở việc siêu đơn giản hóa đang che kín tính phức hợp của thực tại… Chỉ duy có tư duy phức hợp mới khia hóa được tri thức của chúng ta mà thôi.”.  Tính phức hợp có thể hiểu như là sự liên kết, đan dệt của khối lượng tương tác khổng lồ giữa các cá thể, yếu tố khác biệt nhau, nhưng gắn bó hữu cơ với nhau. Trong đó, bộ não người là một siêu phức hợp với độ tương tác vượt quá khả năng tính toán của các nhà khoa học.

  1. Tư duy lại khoa học – Tri thức và công chúng trong kỷ nguyên bất định (Re-Thinking Science: Knowledge and the Public in an Age of Uncertainty) 

Tác giả: Helga Nowotny ,Peter Scott , Michael Gibbons/ Dịch giả: Đặng Xuân Lạng , Ngô Quốc Quýnh/ Nhà xuất bản Tri Thức

Cuốn sách đề cập vấn đề “Tư duy lại khoa học”, nhưng các tác giả không có ý nói về một khoa học hiện hữu “được tư duy lại”. Khoa học ở đây không phải là thứ khoa học có quyền lực trong việc áp đặt các chân lý khách quan, định đoạt tính đúng sai trong nhận thức và lý giải con người; mà là một loại khoa học mới luôn cùng tiến hóa với một xã hội vốn luôn bất định. Qúa trình này giúp cho khoa học và cả xã hôi, văn hóa phát triển đa dạng hơn, phong phú hơn.

 

  1. The web of life: A new Scientific Understanding of Living System

 Tác giả: Fritj Capra/ Xuất bản năm 1997

 Fritj Capra, tác giả của cuốn “Đạo của Vật lý”, đã từng gây kinh ngạc với công chúng khi ông chỉ ra sự tương đồng giữa Vật lý và Huyền học.  Nhưng với tác phẩm “Mạng lưới cuộc sống”, Capra đã thực hiện một bước nhảy vọt của ngành khoa học. Carpa đã đề xuất một cái nhìn hệ thống thông qua lý thuyết phức hợp, lý thuyết hỗn độn và những lý giải khác về các hệ sinh thái và các hệ thống xã hội. Điều lý thú của cuốn sách đó là Capra đã đưa ra những điểm mâu thuẫn trong hệ hình Chủ nghĩa cơ giới và thuyết Darwin. Bên cạnh đó, ông chỉ cho độc giả thấy một nền tảng cơ chế sinh thái cho phép chúng ta kiến tạo và bảo vệ cộng đồng mà không kìm hãm các cơ hội phát triển của những thế hệ tương lai.

Tô Lông

Share
Share:

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *