1f9TPPmap

Hôm nay vừa có tin bàn đám phán TPP tại Atlanta đã thành công. Nhưng thông tin này cũng gợi ra một vài câu hỏi: TPP là gì? Mục đích và sự khác biệt của TPP so với các hiệp định kinh tế như APEC là gì? Việt Nam, một trong những thành viên của TPP, sẽ phải trả giá và được lợi gì? Bài viết này nhằm trả lời những câu hỏi trên.

 

Ý tưởng của TPP được nhen nhóm bắt đầu từ năm 2005, bao gồm Brunei, Chile, Singapore and New Zealand, mục tiêu chỉ nhằm tự do hóa thương mại giữa các nước thành viên. Vào năm 2008, Mỹ bắt đầu nói rằng họ muốn tham gia. Sau Mỹ, một làn sóng các nước tỏ ý muốn tham dự TPP, trong đó có Malaysia, Nhật Bản, Mexico, Canada. Việt Nam bảy tỏ mong muốn tham gia hiệp định này vào năm 2011. Địa lý của các nước trong TPP khá đa dạng, bao gồm có Châu Mỹ Latinh, Châu Mỹ, Châu Á, và Châu Úc. 12 nước tham gia đã ôm trọn 2/5 nền kinh tế thế giới, trong đó các nước lớn bao gồm Mỹ, Canada, Australia .

 

Một trong những mục tiêu cơ bản là tăng cường trao đổi thương đổi kinh tế và đầu tư. Điều đáng nói là TPP  để trao đổi kinh tế tự do, chủ định để giảm thuế xuất nhập khẩu giữa các nước, không chỉ bao gồm hàng hóa mà còn về dịch vụ, ví dụ như y tế, giáo dục.

 

TPP nổi bật hơn các hiệp định kinh tế khác như APEC vì TPP còn chủ đích nhằm tăng cường bảo vệ môi trường, quyền con người, quyền người tiêu dung, tức là nhắm vào các mục tiêu phát triển bền vững. Trong đó đáng gây tranh cãi nhất là việc bảo vệ quyền sở hữu.  Quyền sở hữu nhằm bảo vệ những tài sản trên mạng và tài sản đầu tư về trí tuệ. Mỹ là cha đẻ của quyền sở hữu, và các nước tham dự TPP sẽ phải tuân thủ quyền này một cách nghiêm ngặt.

 

Những tập đoàn lớn sở hữu nhiều tài sản trí tuệ sẽ được hưởng lợi khổng lồ từ hiệp định này, ví dụ như Google hay các tập đoàn thuốc, bởi họ không những được trả tiền về tài sản trí tuệ, mà họ còn có quyền kiện chính phủ các nước vi phạm luật bản quyền. Các hiệp định và luật lệ về thương mại cũng sẽ được đồng hóa và áp dụng nghiêm ngặt với tất cả các nước thành viên. Điều này cũng có nghĩa là Việt Nam sẽ phải thực hiện các luật lệ về quyền con người hay quyền sở hữu được áp đặt bởi Mỹ.

 

TPP gặp rất nhiều sự phản kháng không chỉ từ người dân mà còn các NGOs. Đa số lo sợ sự thống trị độc quyền của các tập đoàn khổng lồ nhờ quyền sở hữu, hậu quả là khoảng cách giàu nghèo sẽ còn lan rộng hơn trong xã hội. Một vấn đề lớn nữa gây ra nhiều sự phản đối là giá thuốc. Các nước trước đây không phải trả tiền bản quyền về thuốc như Việt Nam hay New Zealand giờ sẽ phải trả tiền bản quyền, khiến cho giá thuốc tăng cao. Giá tăng ảnh hưởng trực tiếp đến những người thu nhập thấp có nhu cầu về thuốc.  Một lý do nữa là các thông tin của TPP được bảo mật một cách nghiêm ngặt, không công khai. Điều này khiến không chỉ báo chí mà dân thường phản đối, vì chính từ hiệp định này mà cuộc sống của hàng triệu người sẽ thay đổi.

 

Một câu hỏi được đặt ra là tại sao các nước mạnh như Trung Quốc và Nga lại không tham dự TPP, trong khi Trung Quốc là một trong những nước hàng đầu về xuất nhập khẩu, còn Nga là một trong những nước lớn đứng hàng đầu về dự trữ dầu mỏ? Điều suy ra là Washington (Mỹ) mong đợi rất nhiều từ hiệp định này, không chỉ bởi TPP thúc đẩy phát triển kinh tế, mà còn về hưởng lợi từ mặt chính trị khi mà Việt Nam có vị trí địa chiến lược ở Đông Nam Á. Đây là dịp cho Mỹ không chỉ củng cố mà còn thống nhất ảnh hưởng của mình với các nước gần Trung Quốc như Asean, đồng thời muốn trực tiếp đấu chọi với những nước đang muốn tranh giành ngôi bá chủ như Trung Quốc và Nga.

 

Hội nhập kinh tế toàn cầu và khối kinh tế quốc tế tức là phải chấp nhận sân chơi mới với những luật lệ chung. Nhưng thay vào đó, Việt Nam cũng sẽ được hưởng lợi. Một trong những cải thiện lớn trong nước là tự do thương mại, thuế xuất nhập khẩu, quyền con người và quyền lao động. Hệ quả là giá lao động của Việt Nam sẽ tăng lên để xóa dần khoảng cách với các nước phát triển trong TPP. Việc tôn trọng những quyền này cũng sẽ ảnh hưởng tích cực đến văn hóa xã hội Việt Nam và quyền tự do của con người về nhiều lĩnh vực.

 

Dự đoán trong tương lai gần, Việt Nam sẽ đưa ra những luật lệ mới, nổi bật trong đó là những luật nhằm bảo vệ môi trường, xuất khẩu hàng hoá thế mạnh, quyền con người. Chính phủ cũng sẽ thắt chặt những trang web vi phạm nghiêm trọng quyền sở hữu, và họ sẽ phải nới lỏng việc kiểm soát internet, quyền phát ngôn. Mặt khác, khi Việt Nam đã tham dự TPP, Việt Nam sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức không chỉ về kinh tế mà còn cả về chính trị, văn hóa khi mà việc tiêu thụ, sử dụng hàng hoá, nguyên liệu, văn hoá phẩm và cung cách làm việc đã trở thành thói quen.

 

Việt Nam là nước chủ nghĩa xã hội duy nhất tham gia hiệp định này, và nó sẽ đánh dấu những bước chuyển quan trọng của Việt Nam ở trong nước và trên thế giới. Bước đi mạnh bạo này sẽ ảnh hưởng không chỉ đến chính phủ mà còn công dân nước Việt Nam. Đối với cá nhân, việc hiểu biết về những ẩn dụ và tác động của TPP là cần thiết để đưa ra những quyết định kịp thời nhằm duy trì, bảo vệ các bản sắc riêng!?

 

 

 

Share
Share:

1 comment

  1. ExpertsProvider 13 October, 2015 at 14:11 Reply

    TPP là gì? Doanh nghiệp sẽ có lợi gì khi TPP có hiệu lực? Các SMEs sẽ có chiến lược nào khi nguồn vốn khổng lồ từ ngoài biên giới chảy mạnh mẽ vào Việt Nam? Đằng sau câu chuyện lợi nhuận và cạnh tranh….
    Hãy cùng thảo luận và tham vấn cùng với chuyên gia tài chính.https://youtu.be/8XAGzBmZ838

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *