Giới thiệu sáchSách tiếng AnhSách Việt hay

William Shakespeare – Các tác phẩm hay nhất

anonymous_truthlieswithinhiswords_hd

Ben Jonson (1573 – 1637), một trong các tác giả lớn nhất của nước Anh thời Phục Hưng đã thốt lên như thế này về William Shakespeare:

“Soule of the Age!
The applause! delight! The wonder of our stage!”

(Dịch: Linh hồn của thời đại! Tiếng vỗ tay! Sự hân hoan! Sự kỳ diệu của sân khấu!”)

Thời điểm William Shakespeare xuất hiện đã đánh dấu một giai đoạn thay đổi không chỉ cho văn hóa Anh mà cho toàn bộ nền văn học châu Âu. Mặc dù thân phận của William Shakespeare không được xác thực rõ ràng nhưng những câu chữ trong tác phẩm của ông vẫn làm rung động biết bao thế hệ người đọc bởi cảm xúc, trí tuệ, sự hài hước, và vẻ đẹp trong đó. Book Hunter xin được giới thiệu với các bạn danh sách những tác phẩm hay nhất và quan trọng nhất trong kho tàng văn chương đồ sộ của ông, với hi vọng một ngày nào đó những tác phẩm này sẽ trở nên phổ biến hơn trong cộng đồng đọc sách ở Việt Nam.

I – Bi kịch của Shakespeare

Bi kịch (Tragedy) là một hình thức diễn xướng từ thời Hy Lạp cổ đại. Các tác phẩm bi kịch có lẽ là những tác phẩm của Shakespeare được biết đến nhiều nhất tại Việt Nam bởi chúng có nhiều màu sắc cảm xúc, dễ cảm nhận và cấu trúc không quá phức tạp. Dưới đây là những vở bi kịch nổi tiếng của Shakespeare:

#1. “Romeo & Juliet”: Đây là vở bi kịch tình yêu lãng mạn được nhiều người biết đến xoay quanh mối tình giữa đôi trai gái sinh ra trong hai gia tộc thù hận nhau. Bi kịch nảy sinh khi tình yêu ấy bị áp chế bởi các mâu thuẫn gia tộc. Vở bi kịch này được viết bởi một lối văn đẹp đẽ, bay bổng mà ta thấy hiếm gặp được trong các tác giả sau này. Tác phẩm đã được dịch sang tiếng Việt.

Link mua sách: http://www.hangcao.info/san-pham/romeo-va-juliet/

#2. “Antony & Cleopatra”: Là vở bi kịch tình yêu lãng mạn mang tính lịch sử giữa Nữ hoàng Cleopatra và người anh hùng Marc Antony. Vở bi kịch cho thấy mâu thuẫn giữa tình yêu và chính trị mà trong đó tình yêu luôn có kết cục bi thảm. Tác phẩm đã được dịch ra tiếng Việt nhưng rất lâu rồi chưa tái bản.

Link nguyên tác online: http://shakespeare.mit.edu/cleopatra/index.html

#3. “Hamlet”: Đây là vở bi kịch mang nhiều yếu tố triết học với câu thoại “To be or not to be” nổi tiếng. Mượn câu chuyện về chàng hoàng tử báo thù cho cha, Shakespeare đã đặt ra các hoài nghi mang tính thời đại. Tác phẩm đã được dịch ra tiếng Việt nhưng rất lâu rồi chưa tái bản.

Link nguyên tác online: http://shakespeare.mit.edu/hamlet/index.html

#4. “Macbeth”: Nếu ai yêu thích chính trị với những mưu đồ xấu xa thì vở “Macbeth” là một lựa chọn hoàn hảo. Vở bi kịch này thể hiện con đường của một anh hùng lún sâu và tham vọng bá quyền và cuối cùng là trở thành bạo chúa. Hiện chưa có thông tin về bản dịch Macbeth ra tiếng Việt.

Link nguyên tác online: http://shakespeare.mit.edu/macbeth/index.html

#5. “Othello”: Vở bi kịch này có thể coi là vở bi kịch hoàn hảo nhất trong thủ pháp nghệ thuật trong bi kịch của Shakespeare. Những mâu thuẫn giữa lý tưởng và thực tế, giữa chung thủy và lừa dối… tất cả đều đan xen tầng tầng lớp lớp. Tác phẩm đã được dịch ra tiếng Việt nhưng rất lâu rồi chưa tái bản.

Link nguyên tác online: http://shakespeare.mit.edu/othello/index.html

#6. “King Lear”: Đây thực sự là một vở bi kịch với nhiều ẩn dụ về chính trị. Vở kịch nói về cơn hóa điên của vua Lear sau khi phân chia quốc gia cho những người con gái dựa trên lời tôn vinh của họ để rồi bị họ ruồng bỏ. Tác phẩm đã được dịch ra tiếng Việt nhưng rất lâu rồi chưa tái bản.

Link nguyên tác online: http://shakespeare.mit.edu/lear/index.html

II – Hài kịch của Shakespeare

Hài kịch (Comedy) là một hình thức diễn xướng từ thời Hy Lạp cổ đại, nhưng các tác phẩm hài kịch của Shakespeare có cấu trúc phức tạp hơn và tinh tế hơn về mặt ngôn từ. Có thể nói, chính Shakespeare là người đã đưa hài kịch vào hệ thống hàn lâm. Dưới đây là những vở hài kịch quan trọng của Shakespeare:

#1. “Giấc mộng đêm hè”: Đây là vở hài kịch về tình yêu với thông điệp rằng tình yêu không theo bất cứ quy luật nào ngoài chính nó. Trong vở kịch, Shakespeare sử dụng nhiều yếu tố dân gian của văn hóa Anh trong xây dựng nhân vật. Ngoài ra, vở kịch cũng đặt ra ranh giới giữa ảo tưởng (illusion) và thực tế (reality). Tác phẩm đã được dịch ra tiếng Việt nhưng rất lâu rồi chưa tái bản.

Link nguyên tác online: http://shakespeare.mit.edu/midsummer/index.html

#2. “Đêm thứ mười hai”: Vở kịch là tác phẩm hài kịch tình yêu xuất sắc nhất của Shakespeare. Lấy bối cảnh bữa tiệc cuối cùng của đêm Giáng Sinh, Shakespeare khắc họa những cuộc rượt đuổi theo tình yêu và hạnh phúc một cách mù quáng. Tác phẩm đã được dịch ra tiếng Việt nhưng rất lâu rồi chưa tái bản.

Link nguyên tác online: http://shakespeare.mit.edu/twelfth_night/index.html

#3. “Người lái buôn thành Venice”: Nếu “Giấc mộng đêm hè” và “Đêm thứ mười hai” là hài kịch tình yêu thì vở kịch này là hài kịch xen lẫn giữa sự phê phán lòng tham và đề cao chính nghĩa, tự do. Tác phẩm đã được nhạc sĩ Verdi chuyển thể thành vở Opera nổi tiếng. Tác phẩm đã được dịch ra tiếng Việt nhưng rất lâu rồi chưa tái bản.

Link nguyên tác online: http://shakespeare.mit.edu/merchant/index.html

#4. “Cơn bão”: Đây là một vở hài kịch kỳ dị, xen nhiều yếu tố kỳ ảo của Shakespeare. Câu chuyện xoay quanh những tham vọng quyền lực và khát khao quyền năng của phù thủy Prospero. Vở kịch chưa được dịch sang tiếng Việt.

Link nguyên tác online: http://shakespeare.mit.edu/tempest/index.html

III – Kịch lịch sử

Kịch lịch sử có thể coi là thành tựu vô tiền khoáng hậu của Shakespeare. Mượn những câu chuyện về các nhân vật lịch sử, đặc biệt là các vị vua, Shakespeare phản ánh bối cảnh chính trị xã hội đương thời ở Anh và đặt ra nhiều bài học lịch sử lớn. Những vở kịch lịch sử cho thấy tầm cỡ tri thức của ông.

#1. “Henry IV” (bao gồm cả phần 1 và 2): Vở kịch bao gồm 2 phần: Phần 1 nói về trận chiến của Hotspur tại Homildon ở Northumberland chống lại Douglas vào cuối năm 1402 và kết thúc với sự đánh bại quân nổi dậy ở Shrewsbury vào giữa năm 1403. Phần 2 là sự mở rộng các khía cạnh của nội dung phần 1 với nhiều yếu tố hài hước và sự đa dạng nhân vật. Hiện chưa có bản dịch tiếng Việt.

Link nguyên tác online:

Phần 1: http://shakespeare.mit.edu/1henryiv/index.html 

Phần 2: http://shakespeare.mit.edu/2henryiv/index.html

#2. “Richard II”: Đây là một vở kịch nói về thảm kịch mang tính lịch sử của vua Richard II. Vở kịch tập trung khắc họa 2 năm cuối đời của vua Richard II. Vở kịch xoay quanh những đấu đá và tranh chấp cung đình dưới triều đại của Richard II qua đó ta có thể thấy được thực trạng của tầng lớp quý tộc nước Anh. Hiện chưa có bản dịch tiếng Việt.

Link nguyên tác online: http://shakespeare.mit.edu/richardii/index.html

#3. “Henry V”: Vở kịch là phần cuối cùng trong bộ 3 kịch lịch sử bao gồm “Henry IV” (Phần 1 và phần 2), “Richard II” và “Henry V”. Trong “Henry IV” và “Richard II”, Henry V đã xuất hiện như một chàng trai trẻ hoang dã và vô kỷ luật, nhưng đến vở kịch “Henry V” thì chàng đã trưởng thành và bắt tay vào công cuộc chinh phục nước Pháp. Hiện chưa có bản dịch tiếng Việt.

Link nguyên tác online: http://shakespeare.mit.edu/henryv/index.html

#4. “Richard III”: Vở kịch thể hiện cho xu hướng tranh đấu quyền lực gia tăng trong triều đình Anh và mang nhiều màu sắc bi kịch. Đây là vở diễn dài thứ hai, chỉ sau “Hamlet”. Hiện chưa có bản dịch tiếng Việt. 

Link nguyên tác online: http://shakespeare.mit.edu/richardiii/index.html

5. “Henry VI” (3 phần): Đây là một series 3 phần về triều đại của vua Henry VI nước Anh. Ở phần I, vở kịch thể hiện giai đoạn Anh bị mất phần lãnh thổ của mình tại Pháp và các nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến Hoa Hồng, qua đó để ta có thể thấy những ghen tị nhỏ nhen đã làm suy yếu quyền lực của Anh như thế nào. Phần II cho thấy vua Henry VI bất lực trước các xung đột của quý tộc để rồi cả phần III là sự kinh hoàng của cuộc chiến giữa các quý tộc. Hiện chưa có bản dịch tiếng Việt.

Link nguyên tác online:

Phần 1: http://shakespeare.mit.edu/1henryvi/index.html

Phần 2: http://shakespeare.mit.edu/2henryvi/index.html

Phần 3: http://shakespeare.mit.edu/3henryvi/index.html

IV – Thơ của Shakespeare

Chỉ từ khi có Shakespeare, nước Anh mới thực sự có thơ. Thơ ông là sự mẫu mực cho ngôn ngữ Anh và các thể loại thơ cổ điển. Dưới đây là một số tác phẩm thơ nổi tiếng của ông:

#1. Các bài Sonnets: Các học giả đã thu thập 154 bài Sonnet của Shakespeare với nhiều chủ đề như thời gian, tình yêu, cái đẹp và cái chết… Trong số này có 126 bài Sonnets gửi cho một thanh niên và 28 bài gửi tới một phụ nữ. Những bài Sonnets của Shakespeare luôn gây nhiều tranh cãi bởi nó đặt ra các hoài nghi triết học và sử dụng nhiều điển cố từ thần thoại Hy Lạp và La Mã. Một số bài Sonnets đã được dịch ra tiếng Việt nhưng không thể hiện hết được ý nghĩa và sự sâu sắc cũng như vẻ đẹp ngôn từ của Shakespeare.

Link nguyên tác online: http://shakespeare.mit.edu/Poetry/sonnets.html

#2. “Cưỡng hiếp Lucrece”: Đây là tác phẩm thơ tự sự xuất sắc nhất của Shakespeare với cấu trúc phức tạp của cốt truyện và những câu thơ đầy đam mê, dục vọng xen lẫn tuyệt vọng, đau thương. Dục vọng, ghen tuông đã đẩy tình yêu và đam mê vào tuyệt vọng. Tác phẩm thơ được viết bằng thể iambic, một thể thơ rất khó lúc bấy giờ mà chỉ có người trong hoàng gia và quý tộc mới có thể làm được. Điều này gây ra nhiều tranh cãi về thân phận thực sự của Shakespeare. 

Link nguyên tác online: http://shakespeare.mit.edu/Poetry/RapeOfLucrece.html


Trên đây là những tác phẩm Book Hunter đánh giá là xuất sắc nhất của William Shakespeare. Ông có nhiều trước tác hơn thế và mỗi người lại có một sự yêu thích riêng dựa trên sở thích và nền tảng kiến thức cá nhân. Các bạn có thể đọc toàn bộ các tác phẩm của ông trong các tuyển tập tiếng Anh. Đây có thể là một thách thức lớn bởi đọc Shakespeare bằng tiếng Anh không chỉ đòi hỏi vốn Anh ngữ phong phú mà còn cả vốn kiến thức văn hóa phương Tây. Việc tìm các bản dịch tiếng Việt quả thực không dễ, đa phần là những quyển sách cũ đã rách nát. Mới đây, bản dịch cuốn “Romeo&Juliet” mới được xuất bản lại với thiết kế rất đẹp. Hi vọng những vở kịch và thơ của Shakespeare sẽ tiếp tục được dịch và xuất bản tại Việt Nam thay vì chỉ là các cuốn sách tóm lược.

Link mua Toàn tập William Shakespeare: http://www.hangcao.info/san-pham/complete-works-william-shakespeare/

Cáo Hà Thành

 

Share
Share: