Bài độc quyền Dịch thuật

Bằng chứng thuyết phục: Ô nhiễm không khí dường như gây ra chứng mất trí (phần I)

Hunters
Written by Hunters

Ô nhiễm không khí tồi tệ hơn nhiều cho sức khỏe so với mọi người nghĩ, làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh Alzheimer. Trong khi đó, chất lượng không khí ngày càng tồi tệ.

Câu chuyện này xuất hiện lần đầu trên Mother Jones và là một phần của chương trình hợp tác Climate Desk.

Cách đây vài năm, tôi đã đứng trong một chiếc xe kéo chật chội bên cạnh đường cao tốc 110 tấp nập ở Los Angeles khi các nhà nghiên cứu tại Đại học Nam California thu gom muội bị văng ra từ những chiếc xe va chạm với nhau chỉ cách các công cụ của họ vài yards, những thứ phát ra tiếng kêu rít mỗi khi một chiếc xe tải nặng chạy qua. Tôi đã ở đó để tìm hiểu về cách các nhà khoa học bắt đầu liên kết ô nhiễm không khí từ các nhà máy điện, xe cơ giới, cháy rừng, v.v. tới một trong những căn bệnh mà người ta ít hiểu biết và đáng sợ nhất: chứng mất trí.

Vào thời điểm đó, như tôi đã báo cáo ở Mother Jones, nghiên cứu trong đó chỉ ra ô nhiễm không khí là một yếu tố có thể gây ra chứng mất trí là đáng báo động, nhất quán và quan trọng nhất là “đáng lưu tâm”. Kể từ đó, các nhà khoa học đã công bố một làn sóng nghiên cứu tiết lộ rằng ô nhiễm không khí tồi tệ hơn đối với chúng ta rất nhiều so với những gì chúng ta tưởng tượng trước đây. Bằng chứng rất thuyết phục, trên thực tế, rằng nhiều nhà nghiên cứu hàng đầu hiện nay tin rằng nó đầy đủ tính chất kết luận. Caleb Finch, bác sĩ lão khoa và là người đứng đầu mạng lưới nghiên cứu về Ô nhiễm Không khí và Bệnh Não bộ của USC, đã hoàn thành nhiều nghiên cứu mới này. Về mặt ảnh hưởng của nó đối với sức khỏe và phúc lợi của chúng ta, Finch nói, “ô nhiễm không khí cũng tệ như khói thuốc lá.” Bằng chứng này xuất hiện cùng với những tin tức đáng báo động rằng chất lượng không khí đang thực sự trở nên tồi tệ đối với nhiều thành phố ở Hoa Kỳ, trong khi chính quyền Trump tiếp tục nỗ lực trì hoãn hoặc đẩy lùi các biện pháp bảo vệ môi trường.

Điều gì làm cho Finch – và nửa tá các nhà nghiên cứu khác mà tôi đã nói chuyện – chắc chắn đến vậy? Trong tất cả các nghiên cứu mới, ba nghiên cứu đặc biệt vẽ ra một bức tranh rõ ràng về mức độ mà chất lượng không khí của chúng ta có thể xác định liệu chúng ta sẽ già đi mà trí óc còn nguyên vẹn hay không. Trong một nghiên cứu từ năm 2018, các nhà nghiên cứu đã theo dõi 130.000 người lớn tuổi sống ở London trong vài năm. Những người tiếp xúc với các chất gây ô nhiễm không khí cao hơn, đặc biệt là nitrogen dioxide và các hạt bụi mịn do quá trình đốt cháy nhiên liệu hóa thạch, có khả năng mắc bệnh Alzheimer – chứng nặng nhất của mất trí – cao hơn một cách đáng kể so với những người khác cùng nhóm dân số. Tổng cộng, người London tiếp xúc với mức độ ô nhiễm không khí cao nhất có khả năng mắc bệnh Alzheimer cao hơn khoảng một lần rưỡi trong thời gian nghiên cứu so với những người láng giềng tiếp xúc với mức độ ô nhiễm thấp nhất – lặp lại một phát hiện trước đó từ Đài Loan, nơi mức độ ô nhiễm không khí cao hơn nhiều.

Một nghiên cứu năm 2017 được công bố trên The Lancet đã theo dõi tất cả những người trưởng thành sống ở Ontario (khoảng 6,5 triệu người) trong hơn một thập kỷ và phát hiện ra rằng những người sống gần các tuyến đường giao thông lớn có nhiều khả năng mắc bệnh Alzheimer trong suốt thời gian nghiên cứu, bất kể sức khỏe ở thời điểm xuất phát hoặc tình trạng kinh tế xã hội của họ. Cả hai nghiên cứu này ước tính rằng khoảng 6 đến 7 phần trăm trong số tất cả các trường hợp mất trí trong các mẫu của họ có thể được quy cho phơi nhiễm ô nhiễm không khí.

Những nghiên cứu từ Vương quốc Anh và Canada đó chắc chắn rất thuyết phục, nhưng nghiên cứu thuyết phục nhất và ít được báo cáo nhất, lại đến từ Hoa Kỳ. Nó cũng, thật tình cờ, lấy cảm hứng từ báo cáo trước đây của chúng tôi.

Theo báo cáo ban đầu của chúng tôi về mối liên hệ giữa ô nhiễm không khí và chứng mất trí, ba nhà kinh tế tại Đại học bang Arizona là Kelly Kelly, Nicolai Kuminoff và Jonathan Ketcham, đã quyết định theo đuổi một cuộc điều tra quy mô lớn về vấn đề này. “Chúng tôi tìm thấy bài viết trên Mother Jones thật thuyết phục,” Ketcham nói. “Rất nhiều thông tin về các con đường hợp lý và sự cần thiết phải có những nghiên cứu nghiêm ngặt hơn để có thể kiểm tra quan hệ nhân quả.”

Cuối cùng, Bishop, Kuminoff và Ketcham đã quyết định liên kết dữ liệu chất lượng không khí của EPA với hồ sơ của Medicare 15 năm cho 6,9 triệu người Mỹ trên 65 tuổi. Thay vì chỉ hỏi xem có phải người Mỹ bị ô nhiễm không khí nhiều hơn thì dễ mắc chứng mất trí ở mức cao hơn hay không, nhóm nghiên cứu đã xác định một thí nghiệm gần như tự nhiên phân tách người Mỹ một cách ngẫu nhiên thành các nhóm tiếp xúc ô nhiễm không khí cao hơn và thấp hơn. Năm 2005, Cơ quan Bảo vệ Môi trường đã nhắm mục tiêu 132 quận tại 21 tiểu bang để làm nghiêm ngặt các quy định vì họ bị phát hiện vi phạm các tiêu chuẩn chất lượng không khí mới đối với ô nhiễm hạt mịn. Do đó, cư dân của các quận này đã thấy chất lượng không khí của họ được cải thiện với tốc độ nhanh hơn so với các nhũng người cùng một nhóm nhân khẩu sống ở những quận khác, những người mà ban đầu có mức phơi nhiễm tương đương nhưng sống ở các quận có mức độ ô nhiễm chỉ giảm xuống một chút dưới mức tiêu chuẩn chất lượng không khí mới.

Nguồn: Wired
Dịch bởi: Không tên

Share