Bài độc quyền Dịch thuật

CHỦNG CORONAVIRUS MỚI CÓ THỂ DỄ DÀNG LÂY LAN HƠN NHIỀU SO VỚI SUY NGHĨ BAN ĐẦU

Avatar
Written by El Niño

Jessica Hamzelou

Một loại coronavirus gây tử vong mới đã xuất hiện tại ít nhất 13 quốc gia. Tính đến thứ Hai ngày 27 tháng 1, đã có 2794 trường hợp nhiễm virus được xác nhận, trong khi hàng chục ngàn người đang được giám sát y tế trên toàn thế giới. Tám mươi mốt người đã chết vì virus này, theo báo cáo mới nhất.

Nhiều cái chết được dự đoán sẽ xảy ra tiếp theo. Bộ trưởng Y tế Trung Quốc Ma Xiaowei cho biế virus có thể lây lan trước khi các triệu chứng xuất hiện, có nghĩa là sẽ khó khăn hơn để hạn chế lây truyền giữa người với người.

Đã có những trường hợp nhiễm virus được xác nhận trên khắp châu Á và ở Mỹ, Úc và châu Âu. Cho đến nay, tất cả các trường hợp bên ngoài Trung Quốc dường như là ở những người đã đi từ tỉnh Hồ Bắc, nơi dịch bệnh bắt đầu, hoặc khu vực xung quanh đó. Nhưng chúng ta có thể tìm hiểu được xem virus có bắt đầu lây lan ở các quốc gia này trong những ngày và tuần tới không.

Các trường hợp được xác nhận đã được báo cáo ở Trung Quốc đại lục, Hồng Kông, Ma Cao, Thái Lan, Mỹ, Úc, Nhật Bản, Malaysia, Singapore, Đài Loan, Pháp, Hàn Quốc, Việt Nam, Canada và Nepal. Tất cả các trường hợp tử vong được ghi nhận cho đến nay đều ở tỉnh Hồ Bắc.

 

Bùng phát gia tăng

Quy mô của ổ dịch sẽ phụ thuộc vào mức độ nhanh chóng và dễ dàng của việc virus được truyền qua lại giữa người với người. Theo một phân tích của Natsuko Imai và các đồng nghiệp tại Imperial College London, sử dụng dữ liệu được thu thập đến ngày 18 tháng 1, có vẻ như, trung bình, mỗi người bị nhiễm virus này lây sang 1.5 đến 3.5 người khác.

Sử dụng các ước tính tương tự, Robin Thompson tại Đại học Oxford dự đoán nguy cơ vào khoảng một phần ba rằng một người mang virus đến Vương quốc Anh sẽ lây nhiễm nó sang những người khác ở nước này. Ước tính đó dựa trên dữ liệu được thu thập từ khi dịch bệnh bắt đầu bùng phát. Thompson hy vọng rằng, khi các quốc gia đẩy mạnh các biện pháp kiểm soát sự lây lan của virus, cơ hội cho điều này xảy ra sẽ thấp hơn.

Nhưng vẫn còn nhiều điều chúng ta không biết về virus này và một số nhà nghiên cứu cho rằng nó có thể lây lan nhanh hơn ước tính. Một nghiên cứu, dựa trên dữ liệu được thu thập từ ngày 10 đến 21 tháng 1, ước tính rằng mỗi người bị nhiễm virus có thể lây sang khoảng từ 3 đến 5 người khác. Công trình của Shi Zhao tại Đại học Hong Kong Trung Quốc và các đồng nghiệp của ông cho thấy rằng virus này dễ lây lan hơn nhiều so với suy nghĩ ban đầu.

Ước tính của Thompson được tính toán dựa trên giả định rằng virus này không lây nhiễm cho đến khi các triệu chứng xuất hiện – và điều này dường như không còn đúng nữa. “Nếu virus có thể lây lan trước khi các triệu chứng xuất hiện, điều đó chắc chắn có thể giải thích tại sao virus lây lan nhanh hơn SARS,” ông nói.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cảnh báo rằng, mặc dù mới chỉ có năm trường hợp được báo cáo ở Hoa Kỳ, sự lây lan từ người sang người ở quốc gia này có khả năng xảy ra đến một mức độ nào đó.

 

Những bài học từ SARS

Các so sánh đã được rút ra giữa viêm phổi do virus mới và dịch SARS (hội chứng hô hấp cấp tính nghiêm trọng), đã lây nhiễm hơn 8000 người trong một đợt bùng phát toàn cầu bắt đầu vào năm 2003. Các virus này thuộc cùng một họ và cả hai đều có thể gây sốt và viêm phổi.

Cho đến nay, virus mới này dường như có tỷ lệ tử vong thấp hơn. Dựa trên số trường hợp được báo cáo và tử vong, tỷ lệ này dường như là khoảng 2.8%, so với tỷ lệ 9.6% đối với SARS. Nhưng còn quá sớm để nói chắc chắn về mức độ nguy hiểm của virus. Chúng ta vẫn đang trong những ngày đầu của đợt bùng phát, ông nói.

Virus đang lây lan nhanh hơn SARS. “SARS đã mất vài tháng để gây ra một nghìn ca lây nhiễm,” Thompson nói. “Virus này đã gây ra [gần] 3000 ca chỉ trong ba tuần.”

Dịch SARS đã kết thúc vào năm 2004 – không có trường hợp mới nào được báo cáo kể từ đó. Các cơ quan y tế đã kiểm soát virus bằng cách cách ly người nhiễm virus và sàng lọc các hành khách đi máy bay. Các biện pháp như vậy sẽ khó khăn hơn với một loại virus có thể lây lan trước khi các triệu chứng xuất hiện.

Cũng luôn có khả năng virus có thể đột biến để trở nên dễ lây lan hoặc gây tử vong hơn. Tuy nhiên, không có bằng chứng nào cho thấy virus đã đột biến ở người và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã nói trong một cuộc họp báo rằng virus dường như ổn định.

Vì vậy, chúng ta nên lo lắng ra sao? WHO vẫn trì hoãn việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp về sức khỏe công cộng ở mức quan tâm toàn cầu, mặc dù tổ chức này cho biết nguy cơ nhiễm virus là “rất cao ở Trung Quốc, cao ở cấp khu vực và cao ở cấp toàn cầu.”

CDC mô tả ổ dịch là một “mối đe dọa sức khỏe cộng đồng rất nghiêm trọng.” “Tôi rất lo lắng về tình hình hiện tại,” Thompson nói. Ông hy vọng WHO sẽ chính thức tuyên bố tình trạng khẩn cấp về sức khỏe công cộng nếu và khi virus bắt đầu lây lan giữa những người bên ngoài Trung Quốc.

 

Làm chậm sự lây lan

Trong khi đó, các cơ quan y tế ở Trung Quốc đã thực hiện các biện pháp chưa từng có trong nỗ lực kiểm soát sự lây lan của virus. Vũ Hán, nơi dịch bệnh bắt đầu, đã bị phong tỏa, giao thông công cộng đã ngừng hoạt động, sân bay đóng cửa và việc sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân đã bị cấm. Dịch vụ xuất nhập cảnh trong thành phố đã bị đình chỉ ở Vũ Hán. Một số thành phố khác cũng đã bị khóa, ảnh hưởng đến hàng chục triệu cư dân.

Chính quyền Trung Quốc cũng đã kéo dài kỳ nghỉ Tết Nguyên đán. Ngày nghỉ lễ đáng ra đã kết thúc vào ngày 30 tháng 1, nhưng đã được kéo dài đến ngày 2 tháng 2, và các trường học và trường đại học vẫn đóng cửa cho đến khi có thông báo mới. Ngày càng nhiều quốc gia sàng lọc khách du lịch hàng không từ Trung Quốc. Mông Cổ đã đóng cửa biên giới với Trung Quốc, và chính phủ Malaysia tuyên bố họ sẽ không cấp thị cho người dân từ các khu vực bị ảnh hưởng.

Chính phủ Trung Quốc cũng đã tạm thời cấm bán động vật hoang dã tại các chợ và nhà hàng. Mặc dù nguồn gốc của virus vẫn chưa rõ ràng, người ta cho rằng virus này được truyền từ dơi sang người, có thể qua trung gian rắn hoặc chồn. Tất cả những động vật này đã được báo cáo là được bán tại chợ hải sản Huanan ở Vũ Hán, nơi những ca nhiễm virus đầu tiên được báo cáo.

Hiệp hội Bảo tồn Động vật hoang dã (WCS) đã kêu gọi lệnh cấm này phải được thực hiện vĩnh viễn. Trong một tuyên bố, Christof Walzer tại WCS nói: “Nếu quản lý kém, các chợ động vật sống trộn lẫn với việc buôn bán động vật hoang dã bất hợp pháp cung cấp một cơ hội đặc biệt cho virus này lan tràn từ vật chủ động vật hoang dã vào quần thể người.”


Nguồn: NewScientist
Dịch bởi: Bạn nam giấu tên.

Share