Bài độc quyền Dịch thuật

Điệp khúc của tảng đá – Thơ T.S. Eliot

Hunters
Written by Hunters

Những người nghiên cứu về khoa học thông tin đều không thể không biết mấy câu thơ của nhà thơ, nhà phê bình T.S Eliot: “Where is the Life we have lost in living? /Where is the wisdom we have lost in knowledge?/ Where is the knowledge we have lost in information?” Từ năm 1934, ông đã tiên đoán được kỷ nguyên thông tin và những vấn đề chúng ta gặp phải. Dưới đây là bản dịch bài thơ “Choruses of the Rock” của ông:

ĐIỆP KHÚC CỦA TẢNG ĐÁ

Người dịch: Hà Thủy Nguyên

Đại bàng cất cánh trên đỉnh thiên đường

Người thợ săn với bầy chó đeo đuổi trong luẩn quẩn

Sự nổi dậy bất diệt của những vì sao đã được định dạng

Sự tái sinh bất diệt của những mùa quen thuộc

Một thế giới với xuân và thu, với sinh và diệt!

Vòng quay vô tận của ý tưởng và hành động

Sáng chế vô tận, trải nghiệm vô tận

Mang đến kiến thức của chuyển động, không phải sự tĩnh tại

Kiến thức của thuyết giảng, không phải sư im lặng

Kiến thức của lời lẽ, không phải văn chương

Tất cả những kiến thức của ta đều đưa ta tới gần cái chết

Nhưng gần với sự chết không có nghĩa là gần với Thượng Đế

Đâu là cuộc sống bị thất lạc trong sự sinh tồn?

Đâu là sự thông thái thất lạc trong kiến thức?

Đâu là kiến thức thất lạc trong thông tin?

Vòng quay Thiên Đường trong 20 thế kỷ

Đưa chúng ta rời xa Chúa và tiến gần đến với Cát Bụi

 

Nhiều con người đời dời là công nhân

Hay đời đời vô giá trị, vẫn ngày càng chăm chỉ

Hay những công nhân cá biệt, không thể hài lòng

Tôi bước đi một mình trong nhà máy ép nho, và tôi biết

Qúa khó khăn để  trở nên hữu dụng, từ bỏ

Những thứ con người toan tính vì hạnh phúc, tìm kiếm

Những hành vi tốt đưa chúng ta đến sự mơ hồ, chấp nhận

Những khuôn măt giống nhau mang đến sự ô nhục

Tiếng vỗ tay của tất cả hay tình yêu của không ai cả

Tất cả con người đều sẵn sàng đầu tư tiền bạc

Nhưng họ trông đợi lời lãi

Tôi muốn nói: Hãy hoàn thiện ý chí của bạn

Tôi nói: Đừng tính toán trong những khoản đầu tư

Mà chỉ cần gieo trồng những hat giống của riêng mình

 

Thế giới xoay vần, thế giới đổi thay

Nhưng chỉ một thứ không bao giờ thay đổi

Trong nhiều năm cuộc đời tôi, chỉ một thứ không đổi

Dù cho bạn trá hình như thế nào, điều này vẫn không đổi

Cuộc tranh đấu giữa Điều Thiện và Tội Lỗi

Chỉ cần lơ là, bạn sẽ bỏ mặc tất mọi lăng mộ và nhà thờ

Những con người lúc này đang chế nhạọ

Những Điều Thiên đã được thực hiện, bạn tìm những lời giải thích

Để làm hài lòng những trí não phân tích và sáng suốt

Thêm nữa, bạn hạ thấp và bỏ mặc những sa mạc

Sa mạc không ở miền nam nhiệt đới xa xôi

Sa mạc không loanh quanh trong xó xỉnh

Sa mạc bị đè nén trong chuyến tàu tiến gần đến bạn

Sa mạc ở trong tim của những người anh em

Người tốt là những người kiến tạo, liệu anh ta có kiến tạo những điều tốt

Tôi sẽ cho bạn thấy những thứ không được hoàn thành

Và những thử đã được hoàn thành từ lâu

Những điều khiến bạn rung động, làm hoàn thiện ý chí của bạn

Hãy để tôi cho bạn thấy tác phẩm của sự khiêm nhường. Hãy lắng nghe!

 

Trong những khoảng trống

Chúng ta  sẽ dựng nên những bức tường mới

Có những cánh tay và những cố máy

Và đất sét cho viên gạch mới

Và vôi vữa cho cái chết mới

Nơi những viên gạch đổ vỡ

Chúng ta sẽ dựng nên tảng đá mới

Nơi những cành cây thối rữa

Chúng ta sẽ trồng những cây mới

Nơi văn chương chưa từng được nói đến

Chúng ta sẽ tạo nên bài thuyết giáng mới

Có nhiều điều để cùng nhau tao dựng

Một nhà thờ cho tất cả

Và môt công việc cho mọi người

Từng con người cho đến từng công trình của họ

 

Cuộc sống nào có bạn trong đó, liệu có phải bạn không có cuộc sống không?

Không có cuộc sống mà không trong môt cộng đồng

Và không cộng đồng nào tồn tại mà không tụng ca Thượng Đế

Thậm chí người ẩn sĩ một mình trong Thiền định

Dành cả ngày cả đêm để nhắc lại lời tụng ca Thượng Đế

Cầu nguyện với Nhà Thờ, với nhục thân của Đức Kito

Và giờ đây bạn sống phân mảnh trên những đường băng rôn

Và không người nào biết hay quan tâm đến hàng xóng của mình

Nếu người hàng xóm ấy không quá đỗi phiền phức

Nhưng tất cả lao vào những chiếc xe hơi

Quen thuộc với con đường và đi về vô định

Cũng như không gia đình nào cùng nhau di cư

Nhưng mỗi đứa con trai đều có chiếc motor

Và những đứa con gái cưỡi trên yên xe đap

 

Qúa nhiều để đạp đổ, quá nhiều để kiến tạo, quá nhiều để khôi phục

Hãy làm việc đừng trì hoãn, thời gian và cánh tay không nên lãng phí

Hãy để đất sét được đào khỏi hố, để cây cưa xẻ đá

Hãy để ngọn lửa không lui tàn trong lò rèn

 

Lời của Chúa đến với tôi và nói:

Ôi những thành phố khốn khổ của những con người

Ôi thế hệ khốn khổ của những người được khai sáng

Bị phản bội trong mê cung của sự trong trắng

Đã trống trơn trong chặng đường phát minh những gì độc đáo

Ta đã giúp các con quay về với sự thờ phụng

Ta đã thuyết giảng cho các con, vì những lời tán tụng không ngừng

Ta đã đưa ra những điều luật, và các con dựa dẫm vào đó

Ta đã đưa cho các con đôi môi, để tuôn trào những tình cảm mãnh liệt

Ta đã đưa cho các con trái tim, vì thiếu niềm tin

Giữa những suy đoán vô nghĩa và những hành động không đắn đo

Nhiều người gắn bó cả đời với viết lách và xuất bản

Nhiều người mong muốn được thấy tên tuổi mình trên những bản in

Nhiều người không đọc gì nhưng sinh tồn vẫn ghi nhận

Đọc rất nhiều nhưng không phải lời của Chúa

Kiến tạo rất nhiều nhưng không phải ngôi nhà của Chúa

Các con sẽ xây cho ta ngôi nhà thạch cao với mái bằng

Và chất dầy những mẩu báo ngày Chúa Nhật?

 

Và ngọn gió nói: “Đây từng là những kẻ vô thần

Chỉ tượng đài của họ trên con đường nhưa

Và một ngàn quả bóng vàng đã lạc mất”

 

Khi người Lạ Mặt nói: “Ý nghĩa của thành phố này là gì?

Các bạn có ôm chầm lấy nhau vì bạn yêu nhau

Bạn sẽ trả lời như thế nào?Tất cả chúng tôi sống cùng nhau

Kiếm tiền từ nhau? Hay Đây là một cộng đồng?

Ôi linh hồn tôi, đã sẵn sàng để gặp gỡ Người Lạ

Đã sẵn sàng sàng đợi anh ta, người biết hỏi những điều cần hỏi

Có một người nhớ đường tới cánh cửa của mình

Cuôc sống bạn có thể né tránh, nhưng cái Chết thì không

Bạn không thể từ chối Người Lạ

 

Họ vội vã nỗ lực để chạy trốn

Khỏi bóng tối bên ngoài và bên trong

Bằng việc mơ mộng về những hệ thống quá hoàn hảo đến nỗi không ai cần trở nên tốt đẹp

Nhưng con người vẫn cứ là bóng tối

Con người chỉ giả vờ mà thôi

 

Dường như con người phải tiến tới ánh sáng, trong ánh sáng của văn chương

Thế nên Đam mê và Sự toàn mãn đã cứu rỗi dù cho tồn tại của tiêu cực

Thú tính luôn đi trước, trần tục và vị kỷ luôn đi trước, ích kỷ và mù quáng còn trước nữa

Vẫn luôn đầy trở ngại, vẫn tuôn tái khẳng định, vẫn luôn tiếp bước diễu hành trên con đường đã được soi sáng

Dù cho có ngáng trở, lạc lối, trì hoãn, thối lui, nhưng không còn con đường nào khác

Nhưng mọi thứ có vẻ như đã xảy ra đã không bao giờ xảy ra

Trước đó: Mặc dù chúng ta chỉ không biết khi nào, tại sao, như thế nào hay ở đâu

Con người phải rời xa Thượng Đế không phải vì những vi chúa khác, mà cũng không phải vì Thượng Đế, và điều này chưa từng xảy ra trước đó

Con người phải vừa từ chối Chúa và vừa thờ phụng Chúa, biểu lộ đầu tiên là Hoài Nghi,

Sau đó là Tiền bạc, Quyền lực, và những gì họ gọi là Cuộc sống, là Đấu tranh, là Biện chứng

Nhà Thờ không được nhìn đến, tòa tháp bị kéo đổ, những chiếc chuông bị lật ngược, đó là những gì chúng ta làm

Nhưng chỉ cần với đôi tay trắng cũng có thể dựng lại

Trong một thời đại tiến bộ đang quay trở lại?

 

Có một người đến và nói về nỗi ô nhục của Jerusalem

Và những nơi linh thiêng bị ô uế

Thày tu Peter, những ngôn từ áp chế

Và trong số những người nghe chỉ có vài người thiện

Nhiều người tội lỗi

Và hầu hết con người không có cả hai

Giống như tất cả moi người ở các nơi trên thế giới

Dù cho tất cả sự sỉ nhục

 

Những tiêu chuẩn bị vỡ vụn, đời sống bị vỡ vụn

Niềm tin vỡ vụn vào điều này hay điều khác,

Vẫn còn lại nhiều hơn cả những mẩu chuyện

Của người già trong đêm đông rét mướt

Thời đại của chúng ta là một thời đại của đức hạnh nửa vời

Tội lỗi nửa vời

Linh hồn con người phải gấp gáp được tạo ra

Bên ngoài những dạng hình vô nghĩa lý của sự sống và không sống

 

Gia nhập cuộc sống mới, hình thức mới, sắc màu mới với đôi mắt nghệ sĩ

Bên ngoài biển cả âm thanh là đời sống của âm nhạc

Bên ngoài bùn lầy đê tiện, những trận cuồng phong của ngôn từ

Không hề chính xác

Hầu hết các suy nghĩ và cảm xúc, ngôn từ có thể chứa đựng

Đó là mùa xuân, sự hoàn hảo của bài thuyết giảng, vẻ đẹp của câu thần chú

 

Thưa Chúa, có phải chúng con sẽ không mang những món quà này tới phụng sự Người?

Có phải chúng con sẽ không mang tất cả quyền năng của chúng con để phụng sự người?

Vì cuộc sống, vì nhân phẩm, ân sủng và trât tự

Và sự khoái lạc tinh thần?

Thưa Chúa, đấng sáng tạo phải mong muốn chúng con có thể kiến tạo

Và tái sử dụng sự sáng tạo của chúng con trong phụng sự Người

Đâu là sự phụng sự Người trong sáng tạo?

Vì con người tồn tại vởi tinh thần và thể xác

Do đó phải phụng sự cả tinh thần và thể xác

Hữu hình và vô hình, hai thế giới giao thoa trong con người

Hữu hình và vô hình phải gặp nhau trong Điện thờ

Bạn không cần chối bỏ thể xác

Giờ đây bạn sẽ thấy ngôi đền được hoàn thiện

Sau nhiều nỗ lực, sau nhiều thử thách

Công cuôc kiến tạo không bao giờ thiếu gian nan

Hòn đá được đóng khuôn, tượng đức Kito trên thập giá hữu hình

Bệ thờ được trang hoàng, ánh sáng dâng lên dần

 

Ánh sáng

Ánh sáng

Người nhắc nhở hữu hình của ánh sáng vô hình

 

Không quá tò mò về Điều Thiện và Tội Lỗi

Tìm kiếm không toan tính những đợt sóng tương lai của thời gian

Nhưng chỉ hài lòng khi bạn có ánh sáng

Đủ để bước đi và tìm thấy chỗ đứng

 

Ôi ánh sáng vô hình, chúng ta tụng ca ngươi!

Qúa sáng chói đối với ảo tưởng của cái chết

 

Ôi ánh sáng Vĩ đại, chúng ta tôn vinh người vì điều nhỏ hơn

Ánh sáng phương đông xoáy tròn và chạm đến vào sáng sớm

Ánh sáng xiêng ngang cánh cửa phía tây vào buổi chiều tà

Cánh dơi chở chạng vạng bao phủ chốn ao tù nước đọng

Ánh trăng và ánh sao, cú mèo và bướm đêm

Đom đóm lập lòe trên ngọn cỏ

 

Ôi  ánh sáng vô hình, chúng ta thờ phụng ngươi!

Chúng ta cảm tạ người vì ánh sáng chúng ta đã thắp lên

Ánh sáng của bệ thờ và chốn tôn nghiêm

Ánh sáng nhỏ của những người thiền định giữa đêm đen

Và ánh sáng chỉ dẫn chúng ta qua khung cửa sổ nhiều màu

Và ánh sáng phản chiếu từ hòn đá bóng láng

Khúc gô được mạ vàng, bức bích họa sặc sỡ

Sự chăm chú là chiếc tàu ngầm, đối mắt chúng ta nhìn lên

Và nhìn thấy ánh sáng khúc xa trong mặt nước xao động

Chúng ta nhìn thấy ánh sáng nhưng không thấy nó đến từ đâu

Ôi Ánh sáng vô hình, chúng ta tôn vinh ngươi!

 

Trong khúc điệu của cuộc sống trên mặt đất chúng ta chán ngán ánh sáng. Chúng ta thích thú khi một ngày kết thúc, khi màn kịch chấm dứt và ngây ngất trong bể khổ

Chúng ta là những đứa trẻ chóng chán: những đứa trẻ sung sướng vào ban đêm rồi lăn vào giấc ngủ như quả tên lửa bốc cháy; và cả ngày dài với công viêc và những vở diễn

Chúng ta chán ngán cả sự quên và nhớ, chúng ta ngủ và sung sướng được ngủ

Bị điều khiển bởi nhip điệu của máu và ban ngày cũng như ban đêm, các mùa thay nhau chuyển đổi

Và chúng ta phải thổi tắt nến, thổi tắt để rồi lại thắp lên

Mãi mãi dập lửa, mãi mãi thắp sáng trở lại

Vì vậy chúng ta cảm ta người vì ánh sáng nhỏ nhoi, bị vằn vện bởi bóng tối

Chúng ta cảm tạ ngươi đã đưa chúng ta tới với kiến tạo, tìm kiếm, để định dạng những vân tay và những ánh nhìn

Khi chúng ta xây dựng bệ thờ cho Ánh sáng Vô hình, chúng ta có thể đặt trên đó những tia sáng nhỏ mà mắt thường có thể thấy

Chúng ta cảm tạ ngươi vì bóng tối nhắc nhở chúng ta về ánh sáng

Ôi ánh sáng vô hình, chúng ta cảm tạ người  với niềm vinh quang vĩ đại.

 

Share

Leave a Comment