Giới thiệu sách Sách Việt hay

GIỚI THIỆU SÁCH: “THIÊN ĐỊA PHONG TRẦN” CỦA HÀ THỦY NGUYÊN

Hunters
Written by Hunters

“Thiên địa phong trần” kể về thời đại Lê mạt đầy biến cố mà nhân vật tập trung là Nguyễn Gia Thiều. Thiều từ nhỏ có trí thông minh hơn người, giỏi văn thơ mà cũng tốt cả binh lược. Ngay từ những trang đầu, tác giả miêu tả Thiều chí lớn, nhưng chí lớn của Thiều chỉ được thể hiện qua bức tranh. Mới đầu, tôi coi nhẹ cái chí ấy, bởi tôi nghĩ bức tranh dù đẹp, dù hùng tráng đến đâu cũng chẳng thể hiện được toàn bộ cái chí của một con người, mà một kẻ được gọi là phong lưu như Thiều thì chí lớn được bao nhiêu? Nhưng dần dần, chí lớn của Thiều mới được bộc lộ. Từ việc Thiều chọn phò tá ai, phò tá như thế nào cho đến việc Thiều chu toàn những việc ấy ra sao.

Nhưng chí càng lớn thì mộng càng khó thành, huống chi là giữa cái thời Lê mạt loạn lạc ấy. Thiều hết lòng muốn lập lại một triều Lê thật hùng mạnh, chọn phò tá những người chí lớn mà cương trực như Thiều. Nhưng “sinh bất phùng thời”, Thiều muốn xoay chuyển thiên hạ thì cũng phải xem xem người trong thiên hạ liệu có đồng ý để chuyển xoay, mà huống hồ khi ấy còn Trịnh Sâm, còn Duy Cận, còn Hoàng Đình Bảo,… Nên mộng chưa thành mà đã vội tan, những người Thiều chọn phò tá không lâm vào cửa tử cũng là ngục tù.

Đọc “Thiên địa phong trần”, lần đầu tiên tôi có một cái nhìn khác về dòng họ Ngô Thì. Năm lớp Chín, khi được học “Hoàng Lê nhất thống chí” của Ngô gia văn phái, giáo viên của tôi có ca ngợi dòng họ này, và tôi cũng cho rằng họ là những kẻ thức thời nhất. Nhưng thực chất không hẳn là vậy. Hãy bắt đầu từ Ngô Thì Sĩ trước. Ông đọc sách Nho, nói đạo Nho nhưng không giữ được cốt cách của người quân tử. Quan điểm của Thì Sĩ là phò vượng chứ không phò suy. Thế nên ông chẳng thể cùng một chí với Thiều. Quan điểm của Thì Sĩ không sai, nhưng cái cách ông thể hiện thì khiến tôi đôi phần khó chịu.

Tiếp đó là Ngô Thì Nhậm và Ngô Thì Chí. Nhậm là người mà tôi biết đến nhiều nhất trong ba người nhà Ngô Thì xuất hiện trong tác phẩm này. Chỉ đơn giản là những lời thơ của Nhậm là thi liệu văn học cho rất nhiều bài làm văn của chúng tôi. Nhậm từng có tư tưởng giống cha, coi Khản và Thiều là những bậc phong lưu với cái chí hạn hẹp, chỉ biết đàn hát thơ ca, nhưng Nhậm nhận ra được chí của Thiều lớn chừng nào, và cũng sẵn sàng nể phục cái chí ấy. Và Ngô Thì Chí có lẽ là người tôi quý mến nhất. Một chữ “Dịch” trong buổi đàm đạo thơ ca của Thiều tổ chức cũng nói lên hết được cái chí lớn chẳng kém của Thiều.

Và bất cứ ai đọc “Thiên địa phong trần” cũng sẽ cảm thấy tình yêu sao mà rẻ rúng, mà cơ hội quá, nó còn chẳng xứng để được gọi là “tình yêu”. Cũng chẳng trách được bởi giữa thời mạt vận ấy, sự toan tính, quyền lực và giang sơn tất thảy đều đã tràn ngập trong trí óc, còn đâu để mà say đắm những cảm xúc của tình yêu. Trịnh Sâm đối với Đặng Thị Huệ, Nguyễn Gia Thiều đối với Bàng Cơ, hay cả Nguyễn Du với Cầm Nhi,… Có thể có tình yêu và sự ngưỡng mộ, nhưng nó không được toàn vẹn mà chỉ tựa một thoáng nhất thời.

Trịnh Sâm với Đặng Thị Huệ là một mối tình trao đổi sòng phẳng. Sâm có người đẹp mà Huệ thì có quyền lực. Trịnh Sâm trao cho Đặng Thị Huệ hết thảy yêu thương và sủng ái, nhưng Huệ thì chỉ muốn ở Sâm ngôi báu và giang sơn. Huệ nào chịu ngồi im để làm một Tuyên phi dịu dàng, thấu hiểu. Thứ ả muốn đâu chỉ là cái ngôi phi, ả muốn nhiều hơn thế. Nhưng cũng chẳng thể trách Huệ, bởi ả cũng chỉ như phường hát mua vui cho Trịnh Sâm mà chúa có thể thất sủng ả bất cứ lúc nào. Và vì thế ả mới phải hại chúa. Cảnh Trịnh Sâm chết, Sâm tuyệt vọng bao nhiêu thì Huệ lại vui mừng bấy nhiêu. Đến nỗi ngay cả những giọt nước mắt cuối cùng khi Trịnh Sâm mất, người ta cũng phải hoài nghi có bao nhiêu phần thực.

Còn Nguyễn Gia Thiều với Bằng Cơ, đó chỉ là một thoáng rung động. Bằng Cơ, với Thiều đến cùng cũng chỉ như con tốt thí trong ván cờ đoạt vị. Thiều đối với Bằng Cơ là sự áy náy, luôn muốn tìm cho nàng một mối tình thực sự để nàng gửi gắm, kể cả đó có là Nguyễn Hữu Chỉnh – người mà Thiều xem là kẻ cõng rắn cắn gà nhà. Nhưng đến cuối cùng, thì Bằng Cơ vẫn chỉ được sử dụng như một quân cờ nhỏ nhoi không hơn không kém.

Đến cuối cùng, dường như chỉ có “mối tình” giữa Tuyên phi Đặng Thị Huệ với Huy Quận công Hoàng Đình Bảo mới tạm xứng với một chữ “tình”. Và thật rẻ rúng làm sao khi hai kẻ ấy tằng tịu với nhau nhưng mới lại là tình thực.

Chuyện triều chính lao đao, Khản không muốn Thiều tiếp tục lấn sâu vào vũng bùn ấy nữa. Ngài bắt Thiều phải hứa. Nhưng lời hứa ấy có lẽ chẳng bao giờ được thực hiện, dù là Thiều hay là Khản. Bởi cả hai đã lún quá sâu mà chẳng thể vãn hồi, như cái cách Thiều so sánh thân phận mình với nàng cung nữ: muốn tránh khỏi bon chen mà chẳng thoát được vòng luẩn quẩn.

Và rồi cái vòng luẩn quẩn ấy tiếp diễn ra sao? Có lẽ phải đợi tập 2 mới biết được.

Đường Triết Hỷ

Đăng ký đặt hàng tiểu thuyết “Thiên địa phong trần” tại đây: Thiên địa phong trần

Share