Bài độc quyền Bài lưu trữ Chính trị - Kinh tế Chuyển đổi

Triển vọng kinh tế cho thế hệ con cháu chúng ta – John Maynard Keynes

Written by Hunters

Trích Tạp chí Điện tử Book Hunter số 16 – Tháng 9/2021 – Kinh tế mới 

John Maynard Keynes,
Triển vọng kinh tế cho thế hệ con cháu chúng ta (1930)*

Hiện nay chúng ta đang phải gánh chịu cuộc tấn công tồi tệ của chủ nghĩa bi quan về kinh tế. Người ta thường nói rằng thời đại của tiến bộ kinh tế lớn đặc trưng cho thế kỷ 19 đã đi qua; rằng sự cải thiện nhanh chóng về tiêu chuẩn sống ở Anh chắc chắn sẽ chậm lại; rằng sự đi xuống về kinh tế còn cao hơn sự cải thiện trong thập kỷ tới đây của chúng ta.

Tôi tin chắc đây là một diễn giải rất sai lầm về những gì đang xảy đến với chúng ta. Cái mà chúng ta đang phải chịu, không bắt nguồn từ căn bệnh thấp khớp của tuổi già, mà là từ những cơn đau ngày càng dữ dội của sự thay đổi quá đỗi nhanh chóng, từ sự bối rối trong việc tái thích nghi lại giữa hai thời kỳ kinh tế mới và cũ. Gia tăng hiệu quả kỹ thuật đang diễn ra nhanh hơn so với tốc độ chúng ta có thể giải quyết vấn đề thu hút lao động; việc cải thiện tiêu chuẩn sống hơi nhanh; hệ thống ngân hàng và hệ thống tiền tệ thế giới đã và đang ngăn tỷ lệ lãi xuất sụt giảm nhanh như trạng thái cân bằng đòi hỏi. Và dù vậy, lãng phí và rối loạn phát sinh cũng ảnh hưởng không quá 7.5% thu nhập quốc dân; chúng ta đang phí hoài 1 shilling và 6 xu của 1£, và do đó chỉ còn 18 shilling và 6 xu, trong khi nếu nhạy bén, chúng ta đã có 1£; nhưng, dẫu vậy, trị giá của 18 shilling và 6 xu từ 5 đến 6 năm trước đã tăng dần lên tương đương với 1£. Chúng ta quên mất rằng vào năm 1929, sản lượng đầu ra của các ngành nghề ở Anh đã cao hơn nhiều so với trước, và thặng dư ròng của cán cân quốc tế dùng cho đầu tư nước ngoài, sau khi đã chi trả cho toàn bộ hàng nhập khẩu, cao hơn thặng dư thương mại của các nước khác, cụ thể là cao hơn 50% so với mức thặng dư tương ứng ở Mỹ. Hoặc – nếu như đây lại là vấn đề về những sự so sánh – giả sử chúng ta giảm đi một nửa mức lương, bác bỏ 4/5 khoản nợ quốc gia, và tích trữ thặng dư của cải bằng vàng ròng thay vì cho vay với lãi suất 6% hoặc hơn, có lẽ chúng ta sẽ giống với nước Pháp đầy ngưỡng mộ ở hiện tại. Nhưng đó có phải một sự cải thiện không?

Cuộc suy thoái toàn cầu thường thấy, tình trạng thất nghiệp lớn bất thường trong thế giới đầy sự thiếu thốn, những sai lầm tai hại mà chúng ta mắc phải, làm chúng ta không nhận ra điều gì đang diễn ra phía dưới lớp vỏ – sự diễn giải đúng đắn về xu hướng của mọi thứ. Vì tôi dự đoán rằng cả hai lỗi tương phản của chủ nghĩa bi quan đang gây ồn ào trên toàn thế giới theo thời gian sẽ được chứng minh là sai – sự bi quan của các nhà cách mạng cho rằng mọi thứ trở nên tồi tệ đến mức chẳng có gì có thể  cứu vớt được chúng ta ngoại trừ bạo lực, và sự bi quan của người thủ cựu xem xét sự cân bằng giữa nền kinh tế và cuộc sống xã hội đầy thận trọng đến nỗi chúng ta phải mạo hiểm mà không có thử nghiệm nào.

Tuy nhiên, mục đich của tôi khi viết bài tiểu luận này không phải để kiểm chứng hiện tại và tương lai gần, mà là để bản thân khỏi lúng túng về tầm nhìn ngắn hạn mà nhảy hẳn tới tương lai. Điều hợp lý mà chúng ta có thể mong đợi về mức độ đời sống kinh tế là gì ở một trăm năm sau? Triển vọng kinh tế của thế hệ sau của chúng ta sẽ thế nào?

Từ những thời đại đầu tiên mà chúng ta có ghi chép sử liệu– quay ngược, ví dụ, khoảng hai nghìn năm trước Công nguyên – tiến về đầu thế kỷ 18, không có sự thay đổi quá lớn lao nào trong tiêu chuẩn sống của những người bình thường sống ở các trung tâm văn minh trên trái đất. Chắc có thăng trầm. Những chuyến ghé thăm của dịch bệnh, nạn đói và chiến tranh. Những thời kỳ hoàng kim xen vào. Nhưng không có sự thay đổi tiến bộ, mạnh mẽ. Một số thời kỳ có lẽ tốt hơn 50% so với những giai đoạn khác – ở mốc tốt hơn tối đa 100% – trong bốn nghìn năm kết thúc (giả sử) vào năm 1700 SCN.

Tỷ lệ tiến bộ thấp, hay thiếu tiến bộ, chủ yếu do hai nguyên nhân: thiếu những cải tiến quan trọng về kỹ thuật và không có vốn tích lũy.

Việc thiếu thốn các phát minh kỹ thuật quan trọng giữa thời kỳ tiền sử và thời kỳ cận đại thực sự đáng lưu ý. Hầu hết những thứ quan trọng và tồn tại trên thế giới ở buổi đầu của thời kỳ hiện đại đều được mọi người biết đến ở buổi đầu của lịch sử. Ngôn ngữ, lửa, thú nuôi, gia súc gia cầm mà chúng ta có ngày nay, máy xúc, bánh xe, mái chèo, con thuyền, đồ da, vải lanh và vải vóc nói chung, gạch ngói và nồi niêu, vàng và bạc, đồng, thiếc và chì – và sắt được thêm vào danh sách trước công nguyên 1000 năm – ngân hàng, nhà nước, toán học, thiên văn học và tôn giáo xuất hiện. Nhưng không có ghi chép nào về lần đầu tiên con người sở hữu chúng.

Ở một kỷ nguyên nào đó trước buổi đầu lịch sử, có lẽ là một trong những khoảng thời gian thoải mái nhất trước kỷ băng hà, đã từng tồn tại một kỷ nguyên của sự tiến bộ và phát minh giống như thời đại mà chúng ta đang sống. Nhưng trải qua phần lớn lịch sử, không tìm được chút bút tích nào nói về kỷ nguyên đó.

Tôi nghĩ thời kỳ hiện đại được mở ra bằng sự tích lũy tư bản bắt đầu từ thế kỷ 16. Tôi tin rằng – vì những lý do mà tôi không thể phản bác lý lẽ hiện tại rằng – điều này ban đầu là do giá cả tăng, và lợi nhuận là yếu tố tác động, mà lợi nhuận là đến từ số châu báu, vàng bạc mà người Tây Ban Nha mang về từ Tân Thế Giới. Từ thời điểm đó cho đến tận hôm nay, quyền lực của sự tích lũy bằng lãi kép, dường như đang ngủ yên suốt nhiều thế hệ, đã tái sinh và hồi phục lại sức mạnh của nó. Và quyền lực của lãi kép qua 200 năm chính là làm chao đảo trí tưởng tượng.

Để tôi minh họa vấn đề này, con số mà tôi đã tính toán. Giá trị của đầu tư nước ngoài ở Anh ngày nay ước tính khoảng 4,000,000,000£. Điều này giúp chúng ta có thêm 6.5% thu nhập. Một nửa chúng ta sẽ mang về nhà và hưởng thụ, nửa còn lại, cụ thể là 3.25%, chúng ta sẽ tích lũy với lãi suất kép. Cách làm tương tự ngày nay đã diễn ra suốt 250 năm.

 Vì tôi lần ra những lần đầu tư quốc tế đầu tiên của nước Anh vào châu báu mà Drake đã đánh cắp từ Tây Ban Nha năm 1580. Vào năm đó, anh ta quay trở lại nước Anh và mang theo những chiến lợi phẩm đắt giá từ con tàu Golden Hind. Nữ hoàng Elizabeth là một cổ đông lớn trong tập đoàn đã tài trợ cho cuộc viễn chinh đó. Ngoài cổ phần, bà đã trả hết toàn bộ số nợ nước ngoài của nước Anh, cân bằng ngân sách, và nhận thấy bản thân nắm trong tay 40,000£. Nữ hoàng đầu tư số tiền này vào công ty Levant – một nơi làm ăn rất phát đạt. Ngoài lợi nhuận kiếm được từ công ty Levant, bà cũng thành lập công ty East India; và lợi nhuận có được từ doanh nghiệp lớn này là nền tảng cho đầu tư nước ngoài sau này của Anh. Ngày nay, điều đáng ngạc nhiên là số tiền 40,000£ được tích lũy với lãi suất kép 3% gần bằng với lượng đầu tư nước ngoài thực tế vào nước Anh ở các thời kỳ khác nhau, và con số này ngày nay thực tế lên đến tổng cộng £4,000,000,000 mà tôi đã nêu ra khi nói về đầu tư nước ngoài của chúng ta là gì. Do đó mọi đồng 1£ mà Drake mang về từ nắm 1580 đều trở thành tờ 100,000 £ ở hiện tại. Lãi kép có quyền lực lớn làm sao!

Từ thế kỷ thứ 16, cùng sự phát triển vượt bậc sau thế kỷ 18, đã mở ra một thời kỳ mới của những phát minh khoa học và công nghệ vĩ đại, mà ngay từ đầu thế kỷ 19 đã phát triển nhanh chóng – than, hơi nước, điện, ga, thép, cao su, vải cotton, ngành công nghiệp hóa chất, máy móc tự động hóa và các phương pháp sản xuất đại trà, mạng không dây, in ấn, Newton, Darwin và Einstein, cùng hàng nghìn những thứ khác cũng như những con người quá nổi tiếng và quen thuộc đến mức không thể liệt kê hết.

 Kết quả là gì? Bất chấp sự tăng trưởng lớn mạnh về dân số trên thế giới, cần được trang bị nhà ở và máy móc, tiêu chuẩn sống trung bình tại Châu Âu và Mỹ đang được nâng cao, tôi nghĩ, khoảng gấp 4 lần. Mức tăng trưởng vốn trên một quy mô vượt xa gấp trăm lần mức tăng trưởng ở các thời kỳ trước. Và kể từ nay, chúng ta không cần phải kỳ vọng vào sự gia tăng dân số quá lớn.  (còn nữa)

Đọc bài đầy đủ ở trên tạp trí điện tử dưới đây.

Bạn đã đăng ký Tạp chí điện tử Book Hunter chưa? Đừng quên đăng ký nhé!
Chỉ với 250.000/năm để Subscribe Tạp chí điện tử Book Hunter, các bạn sẽ được nhận:
– Toàn bộ các ấn bản điện tử của Book Hunter từ số 1 đến nay.
– 12 số tạp chí mới nhất, bắt đầu tính từ tháng này.
Để đăng ký, hãy gửi email với nội dung mong muốn đăng ký tạp chí tới info.bookhunter@gmail.com
Share